3. Excel şablonları
Resmi bir Excel formatı yoktur; uygulama kendi şablonlarını sunar (önerilir). Ana sayfadan indirin:
- İKK şablonu — iç kalite kontrol noktaları
- DKD şablonu — dış kalite değerlendirme sonuçları
Dosya uzantısı mutlaka .xlsx olmalıdır. İlk satır kolon başlıklarıdır. Şablon başlıklarını kullanırsanız otomatik algılanır; farklı LIS başlıkları için eşleme adımı devreye girer.
İKK kolonları
| Kolon | Zorunlu | Açıklama |
tarih | Evet | Ölçüm tarihi (YYYY-MM-DD veya GG.AA.YYYY) |
test | Evet | Test adı (ör. Glukoz, Sodyum) |
cihaz | Kolon veya sabit | Cihaz / analizör adı. Kolon yoksa sabit (ör. Tek cihaz) |
kontrol_duzeyi | Kolon veya sabit | Örn. L1, L2. Kolon yoksa tek sabit seviye seçilebilir |
lot | Kolon veya sabit | Kontrol materyali lot numarası. Yoksa (lot yok) |
olcum | Evet | Ölçülen değer |
hedef_deger | Hayır | Hedef / atanmış değer |
kullanici | Hayır | Ölçümü yapan kişi |
DKD kolonları
| Kolon | Zorunlu | Açıklama |
yil | Evet | Değerlendirme yılı |
cevrim | Kolon veya sabit | Çevrim / tur kodu (ör. C1, C2). Kolon yoksa sabit (ör. C1) |
program | Kolon veya sabit | DKD programı adı. Kolon yoksa sabit (ör. DKD) |
test | Evet | Test adı |
cihaz | Kolon, tür veya sabit | Cihaz adı. Kolon yoksa teste göre cihaz türü (Glukoz→biyokimya) veya tek sabit |
olcum | Evet | Laboratuvar sonucu |
hedef_deger | Evet | Hedef / atanmış değer (HD) |
es_grup_sd | Hayır | Eş grup SD (SDI hesabı için) |
Test adları esnektir: Glucose, Glu, Glukoz gibi yazımlar otomatik eşlenir. Cihaz adları Hesabımdaki listenizle kanonikleşir (AU5800 = BECKMAN COULTER). LIS dışa aktarımında cihaz kolonu yoksa eşleme kutusundan Test türüne göre seçin; Glukoz biyokimya, HbA1c A1c, Lökosit hemogram cihazına yazılır. Aynı test iki analizörde çalışıyorsa tür ataması ayıramaz — dosyada cihaz kolonu (veya ayrı dosya) gerekir. Seviye veya lot kolonu yoksa “Sabit değer kullan” seçin ve kaydedin. Tek sabit seviye kullanırsanız 2 kontrol düzeyi uyarısı devam eder — bu, yönergedeki çoklu düzey beklentisidir, veri hatası değildir.
7. Sonuçları okuma
- PASS — Limit içinde, uygun
- FAIL — Limit aşıldı veya katılım yetersiz
- INSUFFICIENT_N — İKK için n < 20
- LİMİT YOK — Tablo 1’de tanımlı olmayan test
- — Katalogda var, resmi limit yok; genel UYGUN kararını etkilemez
- — Tablo 1 dışı laboratuvar hedefi; PASS/FAIL görünür ama genel UYGUN’u değiştirmez
Genel durum, herhangi bir kritik uygunsuzluk (İKK fail, yetersiz n, DKD fail veya katılım eksikliği) varsa FAIL olur. Laboratuvar limitleri bu karara girmez. Yönetici Tablo 1 sayılarını yönerge varsayılanı üzerinden değiştirebilir; boş veya sıfırlanan alan JSON’daki değere döner. Bir analiti Tablo 1 kapsamına alınca (veya yönerge JSON’una eklenince) resmi kanala geçer.
8. Sık sorulanlar
Sadece İKK veya sadece DKD yükleyebilir miyim?
Evet. En az bir dosya (veya manuel girişte bir veri türü) yeterlidir.
LIS kolon adları farklıysa ne yapmalıyım?
Excel yükleme sekmesinde dosyayı seçin. Yaygın başlıklar otomatik önerilir; eksik kalan alanları eşleme kutusundan tamamlayın veya “Eşlemeyi düzenle” ile düzeltin. Doğru eşlemeyi bir kez kaydederseniz aynı LIS başlıklarıyla sonraki dosyalarda tekrar seçmeniz gerekmez.
Dosyada cihaz, seviye veya lot kolonu hiç yoksa?
Cihaz kolonu yoksa Test türüne göre seçin; her satır, testin Tablo 1 cihaz türüne göre laboratuvardaki o türdeki cihaza yazılır. Aynı türde birden fazla cihaz varsa sihirbazda veya eşleme kutusunda o tür için varsayılanı seçin. Aynı test iki cihazda çalışıyorsa kolon gerekir. Seviye ve lot için Sabit değer kullan (öneriler: seviye=L1, lot=(lot yok)). Eski “tüm satıra tek cihaz” sabiti hâlâ çalışır. Kaydederseniz sonraki yüklemelerde kolon aranmaz. Tarih, test ve ölçüm kolonları yine dosyada olmalıdır.
DKD sonuçlarım PDF geliyor; yükleyebilir miyim?
Evet. DKD arşivi sayfasından yükleyin; rapor oluşturmaz, dosya yıla yazılır. KBUDEK Performans Özeti veya Nihai Rapor, Bio-Rad EQAS Sample Summary, dijital RIQAS ve QualiCont CBC (özet veya konsolide grafik) tanınır. KBUDEK özet veya nihai tek başına yeter; aynı çevrim ve cihazın ikisi birden gelirse yalnızca özet alınır (dosya adına bakılmaz). QualiCont özet ve konsolide aynı değerlendirmedir; biri yüklüyse diğeri tekrar alınmaz. Yazıcıdan “PDF’ye yazdır” ile üretilen RIQAS dosyalarında metin katmanı olmadığı için orijinal dijital raporu kullanın. Aynı dosya tekrar işlenmez. Sonraki İKK değerlendirmesi, dönem yılındaki arşivi kullanır. Test için kullanılan değer, yönergeye göre o yılın en kötü DKD örneğidir. Tablo 1’de olmayan analitler arşive alınır. Laboratuvar limiti girilmediyse Tablo 1 dışı kalır; girildiyse sapma hesaplanır ama genel UYGUN’u etkilemez. Tablo 3 katılım kontrolü bu PDF yolunda yoktur.
Örnek DKD dosyasında genel durum neden FAIL?
Örnek veride bazı testlerin yıllık örnek/çevrim sayısı Tablo 3 minimumunun altındadır. Sapma limitleri geçse bile katılım eksikliği genel durumu FAIL yapar.
Dosya yüklenmiyor / hata alıyorum
Uzantının .xlsx olduğundan, kolon başlıklarının birebir doğru olduğundan ve dosya boyutunun 10 MB altında olduğundan emin olun.
Westgard veya sigma hesaplanıyor mu?
Hayır. Esaslarda zorunlu değildir; bu sürümde yalnızca Tablo 1 CV/sapma ve Tablo 3/4 katılım kuralları uygulanır.